TEVHİD
Bismillahirrahmanirrahim
Allaha hamd ve Rasuluna salat ve selamdan sonra ;
Tevhid, kelime olarak lugatta birleme demektir. İstilahta – terimde – daha çok itikadî meselede ALLAH (c.c.) nun birliğini ifade için kullanılır. Tevhidin insanlık tarıhınde yeri ve önemi oldukça ağırlıklı ve ehemmiyetlidir. Bu konu bütün Peygamberlerin müştereken ve ittifakan talim buyurdukları ve din için olmazsa olmaz temeli ve ana unsuru olarak bilinmesi gerekenidir. Dinde tevhid konusu zarurî olarak kabul edilmiştir ki, herhangi bir Peygamber gelmemiş olsa dahi mükellef in Allah (c.c.) yu aklan bilmesi gerekir. Zira dünya da yaşayan insan, kendi nefsini ve etrafını görerek, düşünerek değerlendirdiği takdirde her akıl sahibi için bunu idrak etmesini gerektirecek istidatlarla mücehhez olarak yaratılmıştır. Allah’ı bilme yollarının en kestirmesi ve en kuvvetli delili de budur.Bunda esas olan şey de sebep ve aletlerin selamet bulunmasıdır.
Bundan sonra Peygamberlere iyman gerekir ki, bu husus aklî olmaktan çok habere dayanır. Bunun derli toplu ifadesi (LAİLAHE İLLALLAH MUHAMMEDÜN RASULULLAH ) kelimesidir ki buna :” Kelime-i tevhid “ denir. Bunun bir de Şehadet kelimesi var ki ; (Eşhedü en lailahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden Rasulullah ) ibaresiyle ifade edilir. Son Peygamber Hz. Muhammed’den sonra Peygamber gelmeyeceğine göre, istisnasız insanlığın bunu bilme, kavrama ve inanma zorunluluğu vardır. Zira bunsuz iyman olmaz. İymansız kâmil insan olmaz. Onsuz insanlığın selamet ve huzuru de mümkün değildir. Hatta iyman esaslarından herhangi biri eksik oldugu takdirde iymanın varlığından bahsedilemez. İyman bir bütün olup tecezzi kabul etmez. Yani parçalanamaz.
Tarih boyunca Tevhid akidesinden mahrumiyet insanlığın başına felaketler getirmiştir. Sağlam bir merkeze bağlanmayan insanın nereye gideceği, kimlerin peşine düşeceği ve hangi meseleler için nasıl hüküm vereceği belli olmaz. Bu bilinmezlerden kurtulmanın tek yolu tevhid akidesine inanmak, dine sarılmak ve ona teslim olmaktır.
Onun içindir ki, Rasulullah ( Sallallahü aleyhi ve selleme ) işin başında göreve bununla başlamıştır. Hira magarasında ilk gelen ayet ;< Allah’ın adıyla oku.. ! > Diye talim etmiştir. Rasulullahın ilk muhatabı olan Mekke müşrikleri – putperestleri – Tevhid akidesin den yoksun bulundukları için bu davet onlara oldukça garip ve ters gelmiştir. Onun için Rasulullah (s.a.v.) a karşı amansız düşmanlık göstermişler. karşısında mücadeleye girişmişlerdir. Zira her devirde ve her çeşit insan için korkunç ve tehlikeli olan çok ilahlı zihniyet bil hassa onlarda müzmin bir hastalık olarak tezahür ediyordu. Binaen aleyh bu ortamı temizlemek gerekiyordu. Zira;” Önce tehliye sonra da tahlıya “ derler. Yani önce boşalt sonra doldur, önce soyundur sonra giyindir. Onlara ; < Lailahe illallah > deyin diye söylediği vakit onlar bu cümlenin edebî yapısındaki inceliği ve içerdiği manayı kavradılar dolayısıyla paniğe kapıldılar, dehşetle karşı koydular. Zira“ Lailahe illallah” lafzının başında “ la “ Cinsin hükmünü nefi eden lâ idi ki bununla ne kadar tapınılan, ilahlaştırılan Tagut var ise tümünü toptan nafyediyor silip supuruyordu. Her cins ve neviden olan ilahların tümünü bir çirpide siliyor, her hangi bir ilah duygusuna yer bırakmıyordu. Ondan sonra ancak “ İllallah “ ile bir ilahı isbat ediyordu. Buna edebiyatta hasr ve kasr denir ki ubudiye tin sadece ve yalnız Allah için olacagını ve Uluhiyetin Allah’a mahsus olup bu sıfatın ortaklık kabul etmeyeceğini ifade ile isbat ve ilan ediyordu. Ve onlar bunu anlıyor, değerlendiriyor du. Ve onun için şöyle karşılık veriyorlardı ;Ya bizim bunca ilahlarımızı yok sayacagız da tek bir ilâhe teslim olacagız öyle mi ? Bunu sen mi söylüyor sun ? Diyorlar. Rasulullah (s.a.v.); “ Asla kıvırmadan yoruma mahal bırakmadan ; Evet, ben söylüyorum ve aynen öyle dir.“ diyor du Dehşete kapıldılar, hücüme başladılar. ; < Hayret bunca ilahları bir ilah mı yapıyor bu çok garip şey, başı çeken öncüleri; Bırakın bu uydurma şeyleri, siz yolunuza devam edin, ilahlarınıza sahip çıkın, böyle saçmalıgı bugüne kadar kimse söylemedi, bunlar sadece birer uydurmadır. Biz varken Peygamberlik iddi’asında bulunmak , vahya mazhar olmak ona mı düşmüş… Diyorlar > ( Sad süresi :5 – 7 ) Bu manzarayı anlatırlarken ;
Hazret-i Ali şöyle diyor ; Müşrikler bunları söylüyor ve Rasulullaha hucüm ediyorlar yakasına sarılıyor eziyet veriyorlardı. Biz yaklaşamıyorduk. Hz. Ebubekir, hem aglıyor hemde bütün avazı ile bagrıyor, Rasulullahı savunuyor. ; < Yani bir adam ;”Benim Rabbim Allah’tır” dediği için mi öldüreceksiniz ? Halbuki o Rabbinizden açık delillerle gelmiştir.>( Gafir;28) Diyor Ayet-i celileyi okuyor. Açıkça destekliyordu. Fir’avnun kavminden olan Mü’min Hz. Musayı savunuyorken bu ayet-i celileyi okuyordu ama o kendisinin iyman ettiğini gizliyordu. Onun için Hz. Ali diyor ki : Vellahi Hz. Ebu Bekrin gösterdiğ şecaat ve metanet Musanın kavminden olan o mü’minin şeca’atından bin kat üstündür, o Hz. Musayı müdafa’a ediyor ken kendi imanını gizliyordu, halbu ki Hz. Ebu Bekir bütün gücüyle imanını ilan ediyor ve açıkça Resulullaha arka çıkıyor ve onu müdafa’a ediyordu, diyorlar.
Gerçi insanlık tarihinde ilah olarak bilinen sadece Putlar değildir, putlaştırılmış nice ilahlar var ki, Maddi menfa’atlar, hava-î arzular, Şeytan-î istekler, makamlar, riyasetler, şöhretler, şehvetler, ragbetler, rehbetler vs. Tevhid akidesinin yolunu kapatmak için kurulmuş nice Şeytanî tuzaklar var ki sayılamayacak kadar çoktur.
Onun içindir ki,:< Allah’ın vahdaniyetinden haber veren ayetler okundugu zaman inkarcılar daralır, sıkılır, bunalıma girer kıvrılırlar, ama Allah’tan başkalarının adı anılınca neşelenir sevinir ve rahatlarlar .>( Zümmer :45 ) Ve :< Onların önlerinde ayetlerimiz açık açık okundugu vakıt ,inkarcıların suretleri asılır, nerdeyse ayeti okuyanın üzerine huücüm etme ,saldırmaları an mesesi haline gelir. (Ya Muhammed ) Sen onlara deki ; Bu tahammül edemediğiniz şeyden daha agırını ve dehşetlisini size haber vereyim mi ? İnkarcılar için va’d edilmiş, hazırlanmış Cehennem ateşi var o, ne acı mercidir.> ( Hac :72 ) Bunlardan size haber veriliyorken tahammül edemiyor sunuz ama bir gün bunun kendisi ile karşılaşacak sınız, haberiniz olsun Dünya hayatlarında iradeleri ile başbaşadır ama ahirette kendilerin den sorulmaz iradeleri çalışmaz . Hayatta iken iradelerini kullanarak kurtulma firsetleri var ama orada fırsatlar elden çıkmış olacak .Deniyor. Allah mu’inimiz olsun !
Kur’an-i Kerimin tavsif ettiği bu tip insanlar her devir için mevcüttür. Yani Kur’an dan ve dinden allerji duyan insanlar vardır. Belki bizzat Müslüman oldugunu söyleyen ve gerçekten Müslüman oldugunu zanneden , dinden bahsederken : “Yüce dinimz” Diyen , Kur’andan haber verirken : “Kur’an-i Kerim “ diyerek saygı ifade eden nice insan varki, dinî hükümlere tahammül edemez, Ku’ran-i Kerimimin her yerde ve her zaman okunmasını kaldıramaz, tahammül edmez, içine sindiremez. Kur’ana va ve hükümlerine karşı oluşunu farkedemiyor. Dinine bir halel getirdiğini düşünmez. Düşünülmesine yer veremez. :< Söyle (Ey Muhammed ) Ben size amel bakımından en büyük zararda olanlarınızdan haber vereyim mi ? Dünya hayatlarında yolunu sapıtmış oldukları halde iyilik yaptıgını zanedenlerdir. Onlar var ya ayetlerimizi ve bir güna Allah’ın huzuruna çıkacaklarını inkar etmiş kimseler dir ki, çalışmaları boşa gitmiştir tarazilerine konacak, sevap sayılacak bir şeyleri yoktur. Çünkü onlar ayetlerimizi hafife aldılar, ayetlerimizi ve Peygamberimizi yalanladılar. Bunun cezası olarakta böylece eli boş çıkmışlerdir. > ( Kehf : 103-106 )
< İyman eden müminler Allah yolunda cihad ederler ,inkarcılar da Tagutun yolunu müdafa’a ederler , Şeytanın askerleri ile çarpışın zira Şeytanın hiylesi gerçekten zayiftir.> (Nisa ; 76 )
Nitekim bunlar : “Dünya işlerini Gökten kurtardık, hakimiyetimiz altına aldık bizim işimize başkaları karışamaz. Artık işlerimiz hayalat ile değil akıl ile yürüyecek “ Diye iftiharla dinî hükümlerden azade oldugunu ifade ederler. Kendilerince ilahlaştırdıkları Tagutlerine asla toz kondurmazlar. Cenab-i Hak şöyle buyururlar ; < (Ya Muhammed ) Söyle onlara ; Görüyor musunuz Allah sizin için rızık çıkardı de siz ondan haram ve helal yaptınız söylesenize bu husuta Allah mı izin verdi size yoksa ona iftira mı yapıyorsunuz . Yalan yere Allah’a iftira edenler ne zannediyorlar kıyamet gününde ?> ( Yunus :59.) Ve : < Dilimize geldi diye yalandan bu helaldır bu haramdır demeyin yalanla Allah’a iftira etmiş olursunuz, Allah’a yalan iftirada bulunanlar felah bulamazlar.> ( Nahl : 116 ) Buyurulur.
Yani mutlak hüküm Allahındır. Helal onun haram onundur. Dünya bir araya gelse hep bir agızdan konuşsa, hep beraber parmak kaldırsa bir helalı haram yapamaz, bir haramı da helal yapamaz. Kendini dinin muhatabı ve ona karşı sorumlu olarak kabul eden insanlar bu hükümleri bilme durumundadır. Yer yer bazan Televizyonlarda konuşmalara şahid oluyoruz kendilerini katıksız Müslüman olarak gören kişiler arasında öyle konuşmalar oluyor ki, hayret etmemek mümkün değildir. Hatta bunlardan çogunun dine tokunuyorsa da tokunsun diyemiyecek kadar inançları oldugunu da zannediyorum. Aralarında dinî hizmette belirli makam temsil etmiş birileri de olabiliyor. Ama dinî hükümler hakkında şu’urları kifayetsiz oldugu için büyük hatalara düşüyorlar. Onun için Müslüman, dinini bilecek şu’uruna erecek.
Sonra insanın mutlak insanî şahsiyetini oluşturan dinidir, imanıdır. Bunu iyi bilmediği takdirde nerede duracagı yada nereye düşeceği belli olmaz. Kur’an-i Kerim şöyle der : < Allaha şirk koşanın misalı boşlukta yüzen cisim gibidir, onu kuş kapar yada rüzgar önüne katar koytu yerlere sürükler.> (Hac: 31 ) Ayetteki teşbih fevkalade düşündürücüdür. Tevhid akidesine baglı olmayan insan boşluktadır. Onun dışında hangi akideye baglanırsa baglansın sabit merkezi olmaz. Her zaman kaymaya, göçmeye yer değiştirmeye mahkümdür. Hangi kuşun kendisini kapacagı belli olmayacagı gibi hangi rüzgarın kendisini nereye sürükleyeceği de belli olmaz. Rüzgarlar menfaattan eser, tehditten eser, dosttan ve düşmandan eser. Adam :” Senin için yıkmayacagım dini ne yapayım“ diye biliyor. Zinayıi faizi başörtüsünü inkar ediyor.
İnsana sebat sadakat ve hazım verecek tekşey tevhid akidesidir. Peygamberin öncülü ğüdür. Onun için Kur’an-i Kerim şöyle der ;< Dinde zorlama yoktur, dogru yanlıştan ayrıdı, her kim tagutu inkar eder de Allah’a inanaırsa sapa saglam kulpa yapışmıştır ki kopması olamaz, Allah işitir, bilir.> (Bakara 256 ) Tagut; Allah’tan başka tapınılan şeylerin tümü için kullanılan bir tabirdir. Ve ; < Onlarki, iyman eder ve iymanlarına zulum karıştırmazlar, onlar emniyette ve hidayet yolundadırlar. > ( En’am :82 ) Ayetteki zulumdan murad şirktir derler. Gerçi şirkin çeşitlerine yukarıda biraz işaret ettik .Cenab-i Hak mü’inimiz olsun yoksa şirk ten kurtulmak bek kolay değildir. Cenab-i Hak ; < Onlardan çogu şirk karıştırmadan mümin olmazlar. > ( Yusuf : 106 ) Buyururlar.
İnsan, gerek aklın hükmünde ve gerekse dinler ilminde tamamlayıcıya muhtaçtır. Bu ihtiyacı karşılanmak üzere mücizelerle müeyyed Peygamberler gönderilmiştir. Onların öncülüğünde ancak hak ve adalete istikamet verilebilir. Aks-i halde insan fitreti ,dostunun lehine ve düşmanının aleyhine olma temayülü ile malüldür. (Hızırbey Çelebiden )
Buna mukabil Mü’minlere düşen şey, Beyenmeyenlerin nasıl karşılayacagını kale almadan , birileri neder, nasıl değerlendirilirir demeden dinin gösterdiği istikameti takip etmektir. Belki zarara ugrayacak, belki makamdan etraftan olacak, belki ceza görecek fakat ne olursa olsun “Ben buyum” diye bilecek dinî selabete sahip çıkabilecektir. Ve onun için Kur’an- Kerim şöyle diyor ; < Yani bir takım müsrifler beğenmiyor diye Kur’anı ve dini hükümleri elimizin tersiyle mi itelim ! >Zuhruf ;5 )Ve Rasulullah (s.a.v. ) de şöyle diyor ; < Hava-î arzusunu benimgetirdiğim şeye tabi kılmayan mü’min olamaz.> Ve ayrıca ayette ; < Ey nefsini emniyete almış insan, sen Rabbinden razi ve Rabbin de sendenrazi olarak O’na dön , Kullarımın arasına gir ve Cennetime gir.>İnsan ancak imanı sayesinde kendinden emin olabilir. O mütmaindir, sarsılmaz, bunalmaz, ümitsizliğe kapılmaz kaderine teslim olmuştur. Kadere iman kederleri giderir. Ayni zamanda Allah’ın; “ kullarım” dediği kimselerin arasına girmek vardır. Allahın hükmüne razi olmayan insandan Allah razi olmaz. Kendisi Allahtan razi değil ki hükmünü kabul etmiyor. Zina haram olacak razı olmayacak, faiz haram olacak razi olmayacak başörtüsünü Allah’ın emri olarak kabul etmeyecek ondan sonra da Allah’ın rızasını isteyecek. Demek ki insan önce Allahtan ve onun hükümlerinden razi olacak, Allahın razi oldugu işleri yapan, hükümlerine sadakatla baglı yaşayan kullarının arasına katılacak ve onların yaşantısını yaşamaya gayret gösterecek ondan sonra da Allahın rızasını dileyecek ve ümitle bekleyecektir.Allah’ta kendisinden razi olacaktır.
Tevhid akidesi bu teminatı ve huzuru saglar, bu emniyet içinde kulların karşılıklı münasebetleri elbette selamet ve huzurlu olur. Al-i İmran süresi 19. ayetinde ;< Allah katında din ancak İslamdır. < Derken işte bu teslimiyet talim edilmiştir. Bütünü ile Peygam berlerin müşterek davetleri de bu teslimiyetin etrafında buluşur, hatta sadece bu teslimiyet ten ibarettir. Ne mutlu Müslüman olana!.. Bakara ; 208. Ayetinde şöyle buyurulur : < Ey iman edenler, kâffeten İslama girin, Şeytanın adımlarına uymayın, o sizin açık düşmanınız dır.> İslamın dışında kalan mutlaka Şeytanın yolundadır. Rabbim cümlemize bu iman ve teslimiyetle istikameti nasip ve müyesser kılsın ! Amiin 21 / Nisan / 2009 S.Kip /Kayseri